Na eeuwenlang de beste maatjes te zijn geweest, treedt er vanaf de 20ste eeuw een verkoeling op in de relatie tussen religie en beeldende kunst. Nietzsche verkondigde de dood van God en Weber de onttovering van de wereld. Kunstenaars keerden zich af de kerk, maar daarom niet van het spirituele. Ook in de 20ste eeuw zochten ze nog steeds naar manieren om zin en betekenis te laten oplichten, juist temidden van deze onttoverde wereld, in de leegte die achtergelaten werd door het verdwijnen van God.

Mark Rothko wilde dat zijn schilderijen raakten aan het religieuze. Van Barnett Newman weten we dat hij interesse had voor de joodse mystiek. Yves Klein stond dan weer sterk onder invloed van de rozenkruisers en het zenboeddhisme. Allen gebruikten ze de abstracte kunst als een zoektocht naar het absolute.

Maar het spirituele vinden we niet enkel terug in de abstracte kunst. Performance kunstenaars probeerden de kunst weer terug te brengen naar haar rituele grondslag. Het ritualistische karakter van de acties van Beuys of het Wiener Aktionismus is onmiskenbaar. Ook in het recente werk van videokunstenaars zoals Bill Viola speelt spiritualiteit een belangrijke rol.